RECHTSTREEKS BEROEP

In artikel 28 lid 1 Verordening 2015/1589 wordt het in artikel 108 lid 2 VWEU geregelde rechtstreeks beroep weergegeven. De Europese Commissie hoeft dus niet eerst een met redenen omkleed advies uit te bengen zoals artikel 258 VWEU voorschrijft in geval een lidstaat een van de krachtens de Verdragen op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen.

Naar aanleiding van een rechtstreeks beroep kan het Hof van Justitie enkel vaststellen dat de lidstaat de krachtens de Verdragen op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen. Daarom ligt rechtstreeks beroep alleen maar voor de hand als een lidstaat een terugvorderingsbeschikking niet nakomt. Indien een lidstaat bijvoorbeeld in strijd handelt met de stand still verplichting is er sprake van onrechtmatige steun en ligt het meer voor de hand dat de Europese Commissie overeenkomstig artikel 4 Verordening 2015/1589 een eerste onderzoek begint.

Het niet tijdig gevolg geven aan een staatssteunbeschikking van de Europese Commissie betekent dat de lidstaat die dit doet een krachtens de Verdragen op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen. [HvJ EG 13 maart 1985 (Commissie – Frankrijk) in zaak 93/84, ro 10]

Voorbeelden:

  • In 2007 bracht de Europese Commissie Nederland voor het Hof van Justitie omdat Nederland niet snel de onrechtmatig aan Fleuren Compost verleende staatssteun had teruggevorderd. [Zaak C-401/07] Nadat Nederland had toegezegd de nationale regels aan te passen zodat de terugvordering van staatssteun sneller zou verlopen, trok de Europese Commissie de zaak in.
  • In 2011 bracht de Europese Commissie Italië voor het Hof van Justitie omdat de aan diverse metaalbedrijven verleende onrechtmatige steun niet tijdig was teruggevorderd. [Hof van Justitie EU 12 december 2013 (Italië – Commissie) in zaak C‑411/12, ro 39-41]