FORMEEL ONDERZOEK

Besluit van de Commissie

Indien een maatregel (mogelijk) kan worden gekwalificeerd als een steunmaatregel en de Europese Commissie twijfelt na het eerste onderzoek over de verenigbaarheid ervan, opent de Europese Commissie de formele onderzoeksprocedure. Deze procedure kan in vier soorten beschikkingen eindigen  namelijk met het oordeel dat de maatregel:

  • geen steun vormt;
  • weliswaar staatssteun vormt, maar verenigbaar is;
  • weliswaar staatssteun vormt, maar onder voorwaarden verenigbaar is; of
  • staatssteun vormt die niet verenigbaar is en met rente teruggevorderd moet worden.

[Artikel 9 leden 2 tot en met 5 en artikel 15 lid 1 Verordening 2015/1589]

Voor het formele onderzoek staat een termijn van 18 maanden. Deze termijn kan in overleg tussen de Europese Commissie en de lidstaat worden verlengd. Als de termijn niet wordt verlengd, moet de Europese Commissie namelijk op verzoek van de betrokken lidstaat binnen twee maanden na het verstrijken van de termijn van 18 maanden een beschikking geven op basis van de informatie waarover zij beschikt. Indien de informatie onvoldoende is, geeft de Europese Commissie een negatieve beschikking. [Artikel 9 leden 6 en 7 Verordening 2015/1589]

Omdat verzoeken om uitstel meestal zijn ingegeven door ontbrekende informatie, heeft de lidstaat er vaak belang bij om met verlenging van de termijn in te stemmen. Anders is de kans groot dat een lidstaat geconfronteerd wordt met een negatieve beschikking. [Artikel 9 lid 7 Verordening 2015/1589]

Voorbeeldbesluiten uit de Nederlandse praktijk

  • Commissie EU 4 juli 2016 (PSV) in staatssteunzaak SA.41613, ro 67 (maatregel kwalificeert niet als staatssteun)
  • Commissie EU 4 juli 2016 in staatssteunzaak SA.41617 (Steun ten gunste van NEC) randnr. 66. (maatregel kwalificeert als staatssteun, maar is verenigbaar)
  • Commissie EU 22 juni 2005 (AVR) in staatssteunzaak C43/2003, ro 114 (maatregel kwalificeert als staatssteun, maar is onder voorwaarden verenigbaar)
  • Commissie EG 13 februari 2001 (Investeringssteun voor Hewlet Packard in Heerenveen) in staatssteunzaak C11/1999 ro 84, 86-87 (maatregel kwalificeert als staatssteun en is onverenigbaar: voordeel moet met rente worden teruggevorderd)

Verzoeken om informatie

Na inleiding van de formele onderzoeksprocedure kan de Europese Commissie andere lidstaten, ondernemingen of ondernemingsverenigingen verzoeken marktinformatie te verschaffen. Deze voorziening is met name bedoeld voor technisch gecompliceerde zaken waar de lidstaat tijdens het eerste onderzoek onvoldoende informatie heeft verschaft. [Artikel 7 lid 1 Verordening 2015/1589]  In geval de Europese Commissie een onderneming of ondernemingsvereniging bij besluit om informatie verzoekt, kan een boete of dwangsom worden opgelegd mocht de onderneming of ondernemingsvereniging niet tijdig aan het verzoek van de Europese Commissie voldoen, dan wel onjuiste of onvolledige informatie verschaffen. [Artikel 7 lid 8 en artikel 8 Verordening 2015/1589]

Rechtsbescherming

Tegen een besluit waarmee het formele onderzoek wordt afgerond staat op grond van artikel 263 in combinatie met artikel 256 lid 1 VWEU beroep open bij het Gerecht. In artikel 263 lid 5 VWEU is bepaald dat het beroep moet worden ingesteld binnen twee maanden te rekenen, al naar gelang van het geval, vanaf de dag van bekendmaking van de handeling, van de dag van kennisgeving aan de verzoeker, of bij gebreke daarvan, vanaf de dag waarop de verzoeker van de handeling kennis heeft gekregen.

Op grond van artikel 263 VWEU kan iedere natuurlijke of rechtspersoon met procesbelang een beroep tot nietigheid instellen bij het Gerecht (of het Hof van Justitie van de EU) indien het beroep is gericht tegen handelingen met een beoogd rechtsgevolg die tot hem gericht zijn of die hem rechtstreeks en individueel raken.

Tegen een verzoek van de Commissie om marktinformatie aan te leveren staat eveneens beroep open. [artikel 7 lid 7 Verordening 2015/1589]

Verder lezen: